Magnum Opus TV 21: Een black-out voorkom je zo (en nee, niet met een spiekbriefje)

het blog

Voor het eerst in 25 jaar weer in de collegebanken! En ik kijk om me heen. Zilvergrijze kapsels, leesbrillen aan koordjes en iemand die het lampje van zijn smartphone (in zo’n sensible hoesje) niet uitkrijgt.

Dan schuifelt er een nog ouder mannetje naar binnen, een beetje voorovergebogen. Ah, het blijkt de professor zelf! Welkom bij het college Griekse Oudheid, van HOVO: Hoger onderwijs voor ouderen. Vroeger alleen voor…. ouderen, de naam zegt het al. Maar tegenwoordig voor iedereen. In theorie dan.

Hee wat is dat?! We zitten ineens in het donker! De docent heeft per ongeluk het lichtknopje uitgedaan. Zucht. Dit gaat wat worden…
Maar dan steekt hij van wal en komt er een waterval van kennis, obscure feitjes, mythologische verhalen en op elke vraag een antwoord.

Na afloop sta ik in de lift naast een medestudent van 75. ‘Meneer, wat vond u ervan?’ Hij kijkt me aan met glinsterende ogen. ‘Prachtig. Maar wat me het meest verbaast, hij doet het allemaal uit zijn hoofd!’

Ik denk meteen, ja duh! Het is een professor, daar wordt hij toch voor betaald?! Op weg naar huis blijft die zin door mijn hoofd zingen, omdat mensen dat dus blijkbaar bijzonder vinden, bijna magisch, als iemand zijn kennis gewoon deelt zonder papier. En hoeveel mensen durven dat nog?

Misschien zit het probleem al in onze taal. Wij zeggen ‘uit je hoofd’, alsof kennis iets is wat je in je kop moet stampen en er op commando weer op moet dreunen. In het Engels spreek je ‘by heart’ en in het Frans ‘par cœur’. Ook het Latijnse woord voor herinneren, reCORdari, draagt het hart in zich. De Romeinen begrepen al dat wat je echt weet lager zit dan je hoofd. Het zit in wat je hebt meegemaakt, gevoeld en duizend keer aan iemand hebt uitgelegd.

Maar wat gebeurt er vaak?


Zodra je voor een zaal staat, schakelt je brein over op alarm. Je werkgeheugen krimpt en dus klamp je je vast aan dat spiekbriefje, of aan die volgende slide vol tekst die eigenlijk ook gewoon papier is. Het gevaarlijkste moment komt als je in gedachten je pagina probeert terug te zien. ‘Waar stond dat woord ook alweer, halverwege de tweede alinea?!’ Op dat moment kijk je naar binnen, naar een vel papier dat er niet is en verlies je het contact met de mensen voor je. Dan dondert het ineens in elkaar en sta je met een black-out.

Wat werkt wel?


Werk liever met een ketting van beelden. Je ziet de klant voor je over wie je vertelt, de zaal waar het gebeurde, het sleutelmoment waarop alles kantelde. Elk beeld trekt het volgende mee en omdat je ze zelf hebt beleefd, raak je ze niet kwijt. Dan gebeurt er iets moois: in plaats van in het niets te staren terwijl je brein naar woorden graaft, ben je vrij om de zaal in te kijken. Je ziet iemand knikken, fronsen, glimlachen en je verhaal beweegt mee.

Daar gaat mijn nieuwe boek over. Spreken gebeurt in een ruimte, met de mensen die er op dat moment bij zijn. En er ontstaat iets wat je van tevoren nooit kunt uitschrijven. Dat noem ik Eros, naar het Griekse woord voor verlangen: het verlangen om heel te worden. De verbinding die een verhaal laat LANDEN.’

Een paar vragen om eens bij stil te staan:

  • Welk verhaal vertel jij zo vaak dat je het eigenlijk al by heart kent?
  • Uit welke beelden bestaat dat verhaal, als je je ogen dichtdoet?
  • Waar grijp jij naar als de spanning stijgt: je slides, je briefje of je eigen ervaring?
  • Wat zou er gebeuren als je de volgende keer één onderdeel zonder papier vertelt?

Mijn medestudent van 75 had gelijk, het is bijzonder als iemand zo spreekt. Het mooiste is alleen dat jij het ook kunt, omdat jouw kennis er allang is.

Liefs Eva

PS. In Magnum Opus bouwen we jouw verhaal zo op dat je het uiteindelijk by heart kunt vertellen, beeld voor beeld. Wil je daar eerst mee kennismaken? Doe dan mee aan de Magnum Opus Eendaagse op 4 november in het prachtige historische Teylers Museum. Bekijk hier alle info, nog maar 2 plekjes beschikbaar.

Spreker, sprekerscoach, historicus en auteur op het gebied van storytelling, positionering en overtuigend spreken.

menu

EVA BROUWER

plan een kennismaking
contact