Schaamte omzetten in zelfvertrouwen doe je niet door je verhaal weg te stoppen, maar door het opnieuw te leren vertellen. De gebeurtenis waar je je het diepst voor schaamde is vaak precies het materiaal voor je krachtigste verhaal. Zodra je ziet welke transformatie je hebt doorgemaakt, wordt de bron van je schaamte een bron van zelfvertrouwen dat niemand je meer kan afpakken.
Mijn grootste afgang? Toen ik op live televisie een blackout had en prompt van de buis werd gehaald als prille presentator. Misschien heb je het verhaal weleens van me gehoord. Nu is het het verhaal waarmee ik de meeste mensen raak.
Die overgang lijkt makkelijk, maar hij gaat niet vanzelf. Je zou bijna vergeten hoe erg die schaamte destijds voelde.
Kort samengevat
- Schaamte omzetten in zelfvertrouwen begint bij je eigen verhaal, niet bij nog een cursus of nog meer kennis.
- Het gevaar is blijven hangen in “akte één”: de fase waarin het nog niet goed ging en je van obstakel naar obstakel hobbelt.
- Het goud zit in de reflectie: wat heb ik hiervan geleerd, welk inzicht haal ik eruit, en welk verhaal bouw ik ervan.
- Al het materiaal voor jouw verhaal zit al in je leven. Je mag het alleen op een andere manier leren presenteren.
- Tot 70% van de mensen ervaart ooit imposter syndrome (Sakulku & Alexander, 2011). Je eigen verhaal is de sterkste tegengif.
- Als je de bron van je schaamte inzet als bron van succes, kan niemand je meer wat maken.
Waarom blijf je hangen in “akte één”?
Je blijft hangen in akte één omdat je je verhaal beleeft, maar het nooit vertelt. Akte één is de fase in je verhaal waarin het nog niet goed ging. Je hebt nog geen inzicht gehad, nog geen transformatie meegemaakt. Je hobbelt van obstakel naar obstakel, van uitdaging naar uitdaging.
Het is moeilijk om afstand te nemen en te reflecteren op een gebeurtenis. Om te denken: wat heb ik hiervan geleerd, welk inzicht kan ik hieruit halen, en hoe bouw ik daar een goed verhaal van. Terwijl daar nou juist het goud zit.
Zonder die reflectie blijf je iemand die dingen overkomt. Mét die reflectie word je iemand die begrijpt waarom het pad zo moest lopen.
Waarom is schaamte je meest waardevolle materiaal?
Schaamte is waardevol omdat het precies wijst naar het moment waarop je iets fundamenteels leerde. Mijn programma heet niet voor niets Magnum Opus. In jouw leven zit al het materiaal al. Je mag het alleen op een andere manier presenteren. Dat geeft jou en de ander de ultieme legitimatie waarom jij doet wat je doet, op een manier die niemand anders kan kopiëren.
Kijk naar de ondernemers met wie ik werk:
- De financieel directeur die in slaap viel achter haar bureau. Een signaal dat ze in een vette burn-out zat, omdat ze die plek allang was ontgroeid. Nu coacht ze andere ondernemers om een bedrijf te bouwen op hun eigen voorwaarden.
- De tandarts van wie de eerste praktijk geluidsoverlast had van de erotische sauna ernaast. Anderhalf jaar kon ze niet weg. Maar in die periode leerde ze meer over ondernemen dan ooit op school. Nu geeft ze die lessen door aan andere jonge praktijkhouders.
- De schooldirecteur die zelf financiële problemen had en zich er diep voor schaamde. Nu herkent ze de signalen van armoede bij gezinnen eerder dan wie dan ook, omdat ze weet hoe het vanbinnen voelt.
Drie totaal verschillende verhalen. Wat ze delen: ze riepen ooit een diep gevoel van schaamte op, en nu zijn ze het fundamentele verhaal van deze vrouwen geworden.
Hoe zet je schaamte om in zelfvertrouwen?
Je zet schaamte om in zelfvertrouwen door de blik van storytelling op je eigen leven toe te passen. Dan zie je de transformatie die je hebt doorgemaakt. Je bent niet langer iemand die van obstakel naar obstakel gaat. Je bent iemand die begrijpt waarom het pad zo moest lopen.
Dit is echt geen trucje. Het kost moeite om te bedenken hoe je iets deelt, wat de implicaties zijn voor anderen die erbij waren, en of je het überhaupt durft te vertellen. In mijn geval was ik als de dood voor de reactie van mijn collega’s toen ik besloot presentatietrainingen te geven. Ik? Degene die ooit als een konijn in de koplampen op tv zat te staren?
Het kost veel moed én hulp van buitenaf om zelf de waarde van je eigen verhaal in te zien. Maar als je het eenmaal doet, zeggen mensen: “Ja maar voor jou is het makkelijk praten, jij hébt dat verhaal. Dat heb ik niet.” Ha. Terwijl je altijd had gedacht: had ik het maar nooit meegemaakt.
Wat levert het je op?
Het levert je oprecht zelfvertrouwen van binnenuit op, het meest onverwachte cadeau dat je jezelf kunt geven. Het is de sleutel om je imposter syndrome eindelijk achter je te laten. Als je de bron van je schaamte kunt inzetten als een bron van succes, kan niemand je meer wat maken.
Je bent niet de enige die hiermee worstelt. Uit onderzoek blijkt dat tot 70% van de mensen ooit imposter syndrome ervaart, het gevoel een bedrieger te zijn ondanks aantoonbare successen (Sakulku & Alexander, The Impostor Phenomenon, 2011). Een cursus of extra diploma haalt dat gevoel niet weg. Je eigen verhaal wel, omdat het je laat zien dat je staat waar je staat om een reden.
Dat verhaal is het fundament waar alles op rust.
Veelgestelde vragen
Wat betekent schaamte omzetten in zelfvertrouwen? Het betekent dat je een pijnlijke gebeurtenis niet wegstopt, maar leert vertellen als het verhaal van je transformatie. Je laat zien wat je eruit hebt geleerd, en dat inzicht wordt de basis van je zelfvertrouwen.
Moet ik dan mijn hele pijnlijke verhaal online zetten? Nee. Jij bepaalt wat je deelt en wat privé blijft. Het gaat niet om alles prijsgeven, maar om het inzicht en de les delen op een manier waar je zelf achter staat.
Wat is “akte één” en waarom blijf ik erin hangen? Akte één is de fase waarin het nog niet goed ging en je geen inzicht of transformatie hebt gehad. Je blijft erin hangen zolang je de gebeurtenis alleen beleeft en er nooit op reflecteert of een verhaal van bouwt.
Helpt dit tegen imposter syndrome? Ja. Imposter syndrome voedt zich met het idee dat je succes toeval is. Je eigen verhaal laat zien welke weg je hebt afgelegd, waardoor je succes een reden krijgt en het bedriegersgevoel afneemt.
Kan ik dit zelf, of heb ik hulp nodig? Het kan alleen, maar het is moeilijk om afstand te nemen van je eigen verhaal. Hulp van buitenaf helpt je de waarde te zien die je zelf over het hoofd ziet. Daar is het Magnum Opus-programma voor gemaakt.
Jouw fundament begint bij het verhaal dat je nu nog wegstopt
Je hebt geen nieuw verhaal nodig. Je hebt het al meegemaakt. De vraag is of je durft te kijken naar wat er al ligt, en er het fundament van maakt waar niemand je meer op kan pakken.
Voel je dat het tijd wordt om dat fundament te bouwen? Plan dan nu alvast je kennismakingsgesprek via . In september start een nieuwe ronde van Magnum Opus.
Over Eva Brouwer
Eva Brouwer is spreker, presentatietrainer en schrijfster, met een achtergrond als historicus. Ze helpt experts hun kennis, ervaring en visie te vormen tot hun Magnum Opus: het verhaal waarmee ze hun plek op het podium innemen en hun stempel drukken op hun vakgebied. In haar driemaandenprogramma Magnum Opus leren ondernemers spreken, zichtbaar zijn en hun verhaal vertellen op een manier die blijft hangen.
